www.diyot.com

Diyot uygulamaları simulasyonlu deney raporu

2010-02-19T11:24:00.001+02:00

Kırpıcılar (Clipper)

Bazı elektronik devrelerin girişlerine sadece pozitif yada negatif sinyallerin verilmesi gerekebilir Bazı devrelerin girişlerine ise sabit genlikte sinyaller verilmesi gerekebilir O zaman giriş sinyali devreye verilmeden önce uygun kırpıcıdan geçirmek gereklidir Sadece pozitif yada negatif sinyalleri geçiren kırpıcılar çıkışında kondansatörü olmayan bir yarım dalga doğrultucudan ibarettir ...

devamı http://www.diyot.net/ de mevcut

diyot nasıl ölçülür

2010-02-19T11:21:00.000+02:00

Ne kadar kolay görünse de bir diyotun yönü ve niteliklerini belirlemek bir elektronikçi için önemli bir şeydir. Alt tarafı iki bacağı olan ve sadece bir tarafa doğru geçirgenlik gösteren bir parçayı ölçüp tanımlamak kadar kolay başka hiç bir şey olamaz diyebilirsiniz. Örneğin alırsınız elinize bir pille çalışan ölçü aleti ve ölçersiniz.

devamı http://www.diyot.net/ de ayrıntılı şekilde mevcuttur

DİYOTLAR:

2010-02-19T11:15:00.000+02:00

http://www.diyot.net/ ayrıntılı bilgi mevcuttur

DİYOTLAR (GİRİŞ)

A. Diyodun Temel Yapısı

1. Polarmasız PN Birleşmesi

2. Polarmalı PN Birleşmesi

a) Doğru polarma

b) Ters polarma

3. Diyot Karakteristiği

4. Diyodun Kontrolü

B. Diyot Çeşitleri Ve Yapıları

1. Kristal Diyot Ve Karakteristiği

2. Zener Diyot Ve Karakteristiği

3. Tünel Diyot Ve Karakteristiği

4. Işık Yayan Diyot (Led)

5. Foto Diyot

6. Ayarlanabilir Kapasiteli (Varikap) Diyodun Tanımı

7. Diğer Diyotlar

DİYOT NEDİR?

DİYOT:

Elektrik akımı normal iletkenler kullanılarak birçok elaman geliştirilmiştir fakat asıl gerekli olan karar verme yetisine sahip olan bir elektriksel elemandır.

İşte buna ihtiyaç duyan insanoğlu daha önce keşfettiği temel atom bilgilerinin üzerine iki farklı simge kurdu, N ve P diye adlandırıldı. N tipi madde atomlarında bulunan elektronlarının sayısı 5 olan atomlardan oluşuyordu.

Bunlar genel vericiydiler, P tipi madde ise en dış yörüngesinde 3 elektron bulunan atomlardan oluşuyordu gelen alıcıydılar. Ardar da konan bu iki madde üzerinden geçen akım elektronlar açısından N den P 'ye olacak şekilde geçebiliyorlardı.

Tersinde ise yani P den N'e geçiş belirli bir sınır içerisinde imkansızdır. Bu elamana diyot olarak tanımlanmıştır. İki ucu olan elemanın artı olan ucuna Anot, eksi olan diğer uca ise Katot denilmektedir. Akım Anottan Katota doğru yol alır.(+ dan - ye tabirinde)

Peki bu sınırlar nelerdir diye bir tabiri açıklarsak, diyot un yapıldığı maddelerin ileri ve geri kutuplanma diye tabir edilen kutuplanması esnasında içindeki yalıtkan zar açılmak için yani ileri kutuplanmada iletime geçmek için belirli bir sabit gerilime ihtiyaç duyar bu gerilim kullanılan maddeye göre değişmektedir.

Geri kutuplamada ise zar aktif durumunu koruyarak belirli bir voltaja kadar iletimi sağlamaz yine bu voltaj kullanılan maddelere göre değişmektedir. En cok kullanılan maddeler silisyum ve Germanyumdur.

Diyotlar, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanlarıdır.

Diğer bir deyimle, bir yöndeki dirençleri ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır.

Direncin küçük olduğu yöne "doğru yön" ,büyük olduğu yöne "ters yön" denir.

Diyot sembolü, aşağıda görüldüğü gibi, akım geçiş yönünü gösteren bir ok şeklindedir.

Diyot Sembolü:

Ayrıca, diyodun uçları pozitif (+) ve negatif (-) işaretleri ile de belirlenir.

"+" ucu anot, "-" uca katot denir.

Diyodun anaduna, gerilim kaynağının pozitif (+) kutbu, katoduna kaynağın negatif (-) kutbu gelecek şekilde gerilim uygulandığında diyot iletime geçer.

Diyodun kullanım alanları:

Diyotlardan, elektrik alanında redresör (doğrultucu), elektronikte ise; doğrultucu,detektör, modülatör, limitör, anahtar olarak çeşitli amaçlar için yararlanılmaktadır.

DİYOTLARIN GRUPLANDIRILMASI

Diyotlar başlıca üç ana gruba ayrılır:

1. Lamba diyotlar

2. Metal diyotlar

3. Yarı iletken diyotlar

LAMBA DİYOTLAR

Lamba diyotlar en yaygın biçimde redresör ve detektör olarak kullanılmıştır. Sıcak katotlu lamba, civa buharlı ve tungar lambalar bu gruptandır. Şekil 3.1 'de sıcak katotlu lamba diyodun iç görünüşü ve çalışma şekli verilmiştir. Şekilde görüldüğü gibi ısınan katotdan fırlayan elektronlar atom tarafından çekilmekte ve devreden tek yönlü bir akım akışı sağlanmaktadır. Eskiden kalanların dışında bu tür diyotlar artık kullanılmamaktadır.

devamı http://www.diyot.net/ de

Diyotlar

2010-02-19T11:10:00.000+02:00

DÝYOTLARIN TEMEL YAPISI VE TANIMI

P ve N tipi iki yarý iletkenin birleþtirilmesinden oluþan

maddeye "diyot (diod, diot, diyod)" denir.

Diyotlar temelde iki gruba ayrýlýrlar:

I- Doðrultmaç (redresör, rectefier) diyotlarý.

II- Sinyal diyotlarý.

Doðrultmaç diyotlarý güç kaynaklarýnda AC akýmlarý DC'ye dönüþtürmekte kullanýlýrlar.

Bunlar, yüksek akýmlarý taþýyabilirler ve yüksek ters tepe gerilimlerine dayanabilirler. Ancak,

genelde 50-60 Hz gibi düþük frekanslý devrelerde kullanýlýrlar.

Sinyal diyotlarý ise lojik (sayýsal) devre elemaný ya da radyo frekans (RF) devrelerinde

demodülatör (sinyal ayýrýcý) olarak kullanýlýrlar. Baþka bir deyiþle sinyal diyotlarý, yüksek

frekanslarda çalýþmaya duyarlý olmalarýnýn yaný sýra, düþük gerilim ve akýmlarda da

çalýþabilmektedirler.

Doðrultmaç ve sinyal diyotlarý silisyum ve germanyumdan yapýlabilmektedir.

Germanyumdan yapýlan diyotlardan akým geçirildiðinde üzerlerinde yaklaþýk 0,2 Volt'luk

bir gerilim düþümü olurken, silisyumdan yapýlmýþ diyotlarda bu deðer 0,6 ila 0,7 Volt

dolayýndadýr. Ýþte bu fark nedeniyle germanyum maddesi daha çok sinyal diyotu yapýmýnda

kullanýlmaktadýr.

P ve N tipi maddeler birleþt

DİYOT ÇEŞİTLERİ

2010-02-19T11:07:00.000+02:00

http://www.diyot.net/ de ayrıntılı şekilde mevcuttur

DİYOT ÇEŞİTLERİ

1) KRİSTAL DİYOT

2) ZENER DİYOT

3) TÜNEL DİYOT

4) IŞIK YAYAN DİYOT (LED)

5) FOTO DİYOT

6) AYARLANABİLİR KAPASİTELİ DİYOT (VARAKTÖR - VARİKAP)

DİĞER DİYOTLAR

1) MİKRODALGA DİYOTLARI

2) GUNN DİYOTLARI

3) IMPATT (AVALANŞ) DİYOT

4) BARITT (SCHOTTKY) DİYOT

5) ANİ TOPARLANMALI DİYOT

6) PİN DİYOT

7) BÜYÜK GÜÇLÜ DİYOTLAR

Diyod nedir? Çeşitleri Nelerdir

2010-02-19T11:04:00.000+02:00

http://www.diyot.net/ de ayrıntılı bilgi var

Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndekidirençleri ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri iseçok büyük olan elemanlardır.

Direncin küçük olduğu yöne "doğru yön" veya "iletim yönü", büyük olduğuyöne "ters yön" veya "tıkama yönü" denir. Diyot sembolü, aşağıdagörüldüğü gibi, akım geçiş yönünü gösteren bir ok şeklindedir.

Ayrıca, diyodun uçları pozitif (+) ve negatif (-) işaretleri ile debelirlenir. "+" uca anot, "-" uca katot denir. Diyodun anoduna, gerilimkaynağının pozitif (+) kutbu, katoduna kaynağın negatif (-) kutbugelecek şekilde gerilim uygulandığında diyot iletime geçer.

Kullanım alanları

Diyotlardan, elektrik alanında redresör (doğrultucu), elektronikte isedoğrultucu, detektör, modülatör, limitör, anahtar olarak çeşitliamaçlar için yararlanılmaktadır.

Çeşitleri

Kristal diyot

Zener diyot

Tünel diyot

Işık Yayan Diyot (LED)

Foto diyot

Ayarlanabilir Kapasiteli Diyot (Varaktör - Varikap)

Mikrodalga diyot

Gunn diyot

Impatt (Avalanş) Diyot

Baritt (Schottky) Diyot

Ani Toparlanmalı Diyot

Pin Diyot

Gruplandırma

Diyotlar başlıca üç ana gruba ayrılır:

Lamba diyotlar

Metal diyotlar

Yarı iletken diyotlar

Lamba Diyotlar

Lamba diyotlar en yaygın biçimde redresör ve detektör olarakkullanılmıştır. Sıcak katotlu lamba, civa buharlı ve tungar lambalar bugruptandır. Sıcak katotlu lamba diyodun iç görünüşü ve çalışma şekliverilmiştir. Şekilde görüldüğü gibi ısınan katotdan fırlayanelektronlar atom tarafından çekilmekte ve devreden tek yönlü bir akımakışı sağlanmaktadır. Eskiden kalanların dışında bu tür diyotlar artıkkullanılmamaktadır

Metal Diyotlar

Bakır oksit (CuO) ve selenyumlu diyotlar bu gruba girmektedirler.

Bakır oksitli diyotlar ölçü aletleri ve telekominikasyon devreleri gibiküçük gerilim ve küçük güçle çalışan devrelerde, selenyum diyotlar isebirkaç kilowatt 'a kadar çıkan güçlü devrelerde kullanılır

Yarı İletken Diyotlar

Yarı iletken diyotları, P ve N tipi germanyum veya Silikon yarı iletkenkristallerinin bazı işlemler uygulanarak bir araya getirilmesiyle eldeedilen diyotlardır. Hem elektrikte hemde elektronikte kullanılmaktadır.tipik bir örnek olarak kuvvetli akımda kullanılan bir silikon diyotverilmiştir.

Kristal Diyot

Nokta temaslı diyot elektronik alanında ilk kullanılan diyottur.1900-1940 tarihleri arasında özellikle radyo alanında kullanılangalenli ve pritli detektörler kristal diyotların ilk örnekleridir.galenveya prit kristali üzerinde gezdirilen ince fosfor-bronz tel iledeğişik istasyonlar bulunabiliyordu. Günlük hayatta bunlara, kristaldetektör veya diğer adıyla kristal diyot denmiştir.nokta temaslıgermanyum veya silikon diyotlar geliştirilmiştir.

Germanyum veya silikon nokta temaslı diyodun esası; 0.5 mm çapında ve0.2 mm kalınlığındaki N tipi kristal parçacığı ile "fosfor-bronz" veya"berilyum bakır" bir telin temasını sağlamaktan ibarettir.

Bu tür diyotta, N tipi kristale noktasal olarak büyük bir pozitifgerilim uygulanır. Pozitif gerilim temas noktasındaki bir kısım kovalanbağı kırarak elektronları alır. Böylece, çok küçük çapta bir P tipikristal ve dolayısıyla da PN diyot oluşur. Bu oluşum şekil 3.12 (b) 'degösterilmiştir.

Bugün nokta temaslı diyotların yerini her ne kadar jonksiyon diyotlaralmış ise de, yinede elektrotları arasındaki kapasitenin çok küçükolması nedeniyle yüksek frekanslı devrelerde kullanılma alanlarıbulunmaktadır. Ters yön dayanma gerilimleri düşük olup dikkatlikullanılması gerekir.

Böyle bir diyodun elektrotlar arası kapasitesi 1 pF 'ın altına kadardüşmektedir. Dolayısıyla yüksek frekanslar için diğer diyotlara göredaha uygun olmaktadır.

Nokta temaslı diyotların kullanım alanları

Nokta temaslı silikon diyotlar en çok mikro dalga karıştırıcısında,televizyon, video dedeksiyonunda, germanyum diyotlar ise radyofrekansölçü aletlerinde (voltmetre, dalgametre, rediktör vs...) kullanılır.

Zener diyot

Ana madde: Zener diyot

Tünel Diyot

Tünel diyotlar, özellikle mikro dalga alanında yükselteç ve osilatörolarak yararlanılmak üzere üretilmektedir. Tünel diyoda, esaslarını1958 'de ilk ortaya koyan Japon Dr. Lee Esaki 'nin adından esinlenerek"Esaki Diyodu" dan denmektedir.

P-N birleşme yüzeyi çok ince olup, küçük gerilim uygulamalarında bileçok hızlı ve yoğun bir elektron geçişi sağlanmaktadır. Bu nedenledir kiTünel Diyot, 10.000 MHz 'e kadar ki çok yüksek frekans devrelerinde ençok yükselteç ve osilatör elemanı olarak kullanılır.

Tünel diyoda uygulanan gerilim Vt1 değerine gelinceye kadar gerilimbüyüdükçe akım da artıyor. Gerilim büyümeye devam edince, akım Anoktasındaki It değerinden düşmeye başlıyor. Gerilim büyümeye devamettikçe, akım B noktasında bir müddet IV değerinde sabit kalıp sonra Cnoktasına doğru artıyor. C noktası gerilimi Vt2, akımı yine It 'dir. Buakıma "Tepe değeri akımı" denilmektedir.

Gerilimi, Vt2 değerinden daha fazla arttırmamak gerekir. Aksi haldegeçen akım, It tepe değeri akımını aşacağından diyot bozulacaktır.

I = f(V) eğrisinin A-B noktaları arasındaki eğimi negatif olup, -1/Rile ifade edilmekte ve diyodun bu bölgedeki direnci de negatif dirençolmaktadır. Tünel diyot A-B bölgesinde çalıştırılarak negatif dirençözelliğinden yararlanılır.

Tünel Diyodun üstünlükleri:

Çok yüksek frekansta çalışabilir.

Güç sarfiyatı çok düşüktür. 1mW 'ı geçmemektedir.

Tünel Diyodun dezavantajları:

Stabil değildir. Negatif dirençli olması nedeniyle kontrolü zordur.

Arzu edilmeyen işaretlere de kaynaklık yapmaktadır.

Tünel Diyodun kullanım alanları

Yükselteç Olarak: Tünel diyot, negatif direnci nedeniyle, uygun birbağlantı devresinde kaynaktan çekilen akımı arttırmakta, dolayısıyla buakımın harcandığı devredeki gücün yükselmesini sağlamaktadır.

Osilatör Olarak: Tünel diyotlardan MHz mertebesinde osilatör olarakyararlanılabilmektedir. Bir tünel diyot ile osilasyon sağlayabilmekiçin negatif direncinin diğer rezonans elemanlarının pozitifdirencinden daha büyük olması gerekir. Tünel diyoda Şekil 3.20 'degörüldüğü gibi seri bir rezonans devresi bağlanabilecektir. Tüneldiyodun negatif direnci - R=80 Ohm olsun. Rezonans devresinin direnci80 Ohm 'dan küçük ise tünel diyot bu devrenin dengesini bozacağındanosilasyon doğacaktır.

Anahtar Olarak: Tünel diyodun önemli fonksiyonlarından biri deelektronik beyinlerde multivibratörlerde, gecikmeli osilatörlerde,flip-flop devrelerinde ve benzeri elektronik sistemlerde anahtar görevigörmesidir.

Işık Yayan Diyot (Led)

Işık yayan diyotlar, doğru yönde gerilim uygulandığı zaman ışıyan,diğer bir deyimle elektriksel enerjiyi ışık enerjisi haline dönüştürenözel katkı maddeli PN diyotlardır.

Bu diyotlara, aşağıda yazılmış olduğu gibi, İngilizce adındakikelimelerin ilk harfleri bir araya getirilerek LED (Light EmittingDiode; Işık yayan diyot) veya SSL (Sloid State Lamps; Katkı hallambası) denir.

Özellikleri

Çalışma gerilimi 1.5-2.5V arasındadır. (Kataloğunda belirtilmiştir.)

Çalışma akımı 10-50mA arasındadır. (Kataloğunda belirtilmiştir.)

Uzun ömürlüdür. (ortalama 105 saat)

Darbeye ve titreşime karşı dayanıklıdır.

Kullanılacağı yere göre çubuk şeklinde veya dairesel yapılabilir.

Çalışma zamanı çok kısadır. (nanosaniye)

Diğer diyotlara göre doğru yöndeki direnci çok daha küçüktür.

Işık yayan diyotların gövdeleri tamamen plastikten yapıldığı gibi, ışıkçıkan kısmı optik mercek, diğer kısımları metal olarak ta yapılır.

Bir LED 'in üretimi sırasında kullanılan değişik katkı maddesine göre verdiği ışığın rengi değişmektedir.

Katkı maddesinin cinsine göre şu ışıklar oluşur:

GaAs (Galliyum Arsenid): Kırmızı ötesi (görülmeyen ışık)

GaAsP (Galliyum Arsenid Fosfat): Kırmızıdan - yeşile kadar (görülür)

GaP (Galliyum Fosfat): Kırmızı (görülür)

GaP (Nitrojenli): Yeşil ve sarı (görülür)

Diyot kristali, iki parçalı yapıldığında uygulanacak geriliminbüyüklüğüne göre kırmızı, yeşil veya sarı renklerden birini vermektedir.

Işık yayan diyot ısındıkça, ışık yayma özelliği azalmaktadır. Bu haletkinlik eğrisi olarak gösterilmiştir. Bazı hallerde fazla ısınmayıönlemek için bir soğutucu üzerine monte edilir.

Ayrıca LED 'in aşırı ısınmasına yol açmamak için kataloğunda belirtilenakımı aşmamak gerekir. Bunun için gösterilmiş olduğu gibi devresineseri olarak bir R direnci konur. Bu direncin büyüklüğü LED 'in dayanmagerilimi ile besleme kaynağı gerilimine göre hesaplanır.

Kirşof kanununa göre: 9=I*R+2 'dir. I=0.05A olup

R=9-2/0.05 = 7/0.05 = 140 Ohm olarak bulunur.

140 Ohm 'luk standart direnç olmadığından en yakın standart üst direnci olan 150 Ohm 'luk direnç kullanılır.

Foto Diyot

foto diyot ışık enerjisiyle iletime geçen diyottur. Foto diyotlarapolarma geriliminin uygulanışı normal diyotlara göre ters yöndedir.Yani anoduna negatif (-), katoduna pozitif (+) gerilim uygulanır.

Başlıca foto diyotlar şöyle sıralanır:

Germanyum foto diyot

Simetrik foto diyot

Schockley (4D) foto diyodu

Germanyum FotoDiyot

Aslı alaşım yoluyla yapılan bir NP jonksiyon diyotudur. Cam veya metalbir koruyucu içerisine konularak iki ucu dışarıya çıkartılır. (Şekil3.26).

Koruyucunun bir tarafı, ışığın jonksiyon üzerinde toplanmasını sağlayacak şekilde bir mercek ile kapatılmıştır.

Diyodun devreye bağlanması sırasında firmasınca uçlarına konulanişarete dikkat etmek gerekir. Hassas yüzeyi çok küçük olduğundan,1.-3mA 'den daha fazla ters akıma dayanamaz.

Aşırı yüklemeyi önlemek için, bir direnç ile koruyucu önlem alınır.Işık şiddeti arttırıldıkça ters yön akımı da artar Foto diyot terspolarmalı bağlandığından üzerine ışık gelmediği müddetçe çalışmaz.Bilindiği gibi ters polarma nedeniyle P-N birleşme yüzeyinin ikitarafında "+" ve "-" yükü bulunmayan bir nötr

birleşme yüzeyine ışık gelince, bu ışığın verdiği enerji ile kovalanbağlarını kıran P bölgesi elektronları, gerilim kaynağının pozitifkutbunun çekme etkisi nedeniyle N bölgesine ve oradan da N bölgesiserbest elektronları ile birlikte kaynağa doğru akmaya başlar.

Diğer taraftan, kaynağın negatif kutbundan kopan elektronlar, diyodun P bölgesine doğru akar.

Simetrik FotoDiyotlar

Alternatif akım devrelerinde kullanılmak üzere NPN veya PNP yapılı simetrik fotodiyotlar da üretilmektedir.

Işığa Duyarlı Diyotların Kullanım Alanları: Uzaktan kumanda, alarmsistemi, sayma devreleri, yangın ihbar sistemleri, elektronik hesapmakineleri, gibi çeşitli konuları kapsamaktadır.

Ayarlanabilir Kapasiteli Diyot (Varaktör - Varikap)

Bir P-N jonksiyon diyoda ters yönde gerilim uygulandığında, temasyüzeyinin iki tarafında bir boşluk (nötr bölge) oluştuğu ve aynen birkondansatör gibi etki gösterdiği, kondansatörler bölümünde deaçıklanmıştı.

Varaktör diyotta da P ve N bölgeleri kondansatörün plakası görevi yapmaktadır.

C = A/d = *Plaka Yüzeyi / Plakalar Arası Açıklık kuralına göre:

Küçük ters gerilimlerde "d" boşluk bölgesi dar olduğundan varaktörkapasitesi ("C") büyük olur. Gerilim arttırıldıkça d boşluk bölgesigenişleyeceğinden, "C" de küçülmektedir.

Varaktör değişken kondansatör yerine kullanılabilmekte ve onlara görehem ucuz olmakta, hem de çok daha az yer kaplamaktadır. Kaçak akımınınçok küçük olması nedeniyle varaktör olarak kullanılmaya en uygundiyotlar silikon diyotlardır.

Varaktörün Tipik Özellikleri:

Koaksiyel cam koruyuculu, mikrojonksiyon varaktör 200GHz 'e kadar görev
yapabilmektedir.

Kapasitesi 3-100pF arasında değiştirilebilmektedir.

0-100V gerilim altında çalışabilmektedir.

Varaktöre uygulana gerilim 0 ile 100V arasında büyütüldüğünde, kapasitesi 10 misli küçülmektedir.

Yüksek frekanslarda L selfi birkaç nanohenri (nH), Rs birkaç Ohm olmaktadır.

Varaktörün başlıca kullanım alanları: Ayarlı devrelerin uzaktankontrolü, TV ve FM alıcı lokal osilatörlerinde otomatik frekanskontrolü ve benzeri devrelerde kullanılır.

Telekominikasyonda basit frekans modülatörleri, arama ayar devreleri,frekans çoğaltıcılarda, frekansın 2-3 kat büyütülmesi gibi kullanımalanları vardır.

Diğer Diyotlar

Mikrodalga Diyotları

Mikrodalga frekansları; uzay haberleşmesi, kıtalar arası televizyonyayını, radar, tıp, endüstri gibi çok geniş kullanım alanları vardır.Giga Hertz (GHz) mertebesindeki frekanslardır.

Mikro dalga diyotlarının ortak özelliği, çok yüksek frekanslarda dahi,yani devre akımının çok hızlı yön değiştirmesi durumunda da bir yöndeküçük direnç gösterecek hıza sahip olmasıdır.

Mikrodalga bölgelerinde kullanılabilen başlıca diyotlar şunlardır: Gunn(Gan) diyotları Impatt (Avalanş) diyotları Baritt (Schottky)(Şotki)diyotları Ani toparlanmalı diyotlar P-I-N diyotları

Gunn Diyotları

İlk defa 1963 'te J.B. Gunn tarafından yapıldığı için bu adverilmiştir. Gunn diyodu bir osilatör elemanı olarak kullanılmaktadır.

Yapısı, N tipi Galliyum arsenid (GaAs) veya İndiyum fosfat (InP) 'denyapılacak ince çubukların kısa kısa kesilmesiyle elde edilir.

Gunn diyoda gerilim uygulandığında, gerilimin belirli bir değerindensonra diyot belirli bir zaman için akım geçirip belirli bir zamandakesimde kalmaktadır. Böylece bir osilasyon oluşmaktadır.

Örnek: 10µm boyundaki bir gunn diyodunun osilasyon periyodu yaklaşık 0,1 nanosaniye tutar. Yani osilasyon frekansı 10GHz 'dir.

Impatt (Avalans) Diyot

Impatt veya avalanş (çığ) diyotlar Gunn diyotlara göre daha güçlüdürlerve çalışma gerilimi daha büyüktür. Mikrodalga sistemlerinin osilatör vegüç katlarında yararlanılır.

1958 'de Read (Rid) tarafından geliştirilmiştir.Bu nedenle Read diyoduda denir. P+ - N - I - N+ veya N+ - P - I - P+ yapıya sahiptir. Terspolarmalı olarak çalışır.

Yapımında ana elemanlar olarak Slikon ve Galliyum arsenid (GaAs)kullanılır. Diyot içerisindeki P+ ve N+ tipi kristaller, içerisindekikatkı maddeleri normal haldekinden çok daha fazla olan P,Nkristalleridir.

"I" tabakası ise iyonlaşmanın olmadığı bir bölgedir. Taşıyıcılar buradan sürüklenerek geçer ve etrafına enerji

Baritt (Schottky) Diyot

Baritt Diyotlar 'da nokta temaslı diyotlar gibi metal ve yarı iletkenkristalinin birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Ancak bunlarjonksiyon diyot tipindedir. Değme düzeyi (jonksiyon) direnci çok küçükolduğundan doğru yön beslemesinde 0.25V 'ta dahi kolaylıkla ve hızlailetim sağlamaktadır.Ters yöne doğru akan azınlık taşıyıcıları çok azolduğundan ters yön akımı küçüktür. Bu nedenle de gürültü seviyeleridüşük ve verimleri yüksektir.

Farklı iki ayrı gruptaki elemandan oluşması nedeniyle baritt diyotların dirençleri (lineer) değildir.

Dirençlerin düzgün olmaması nedeniyle daha çok mikrodalga alıcılarındakarıştırıcı olarak kullanılır. Ayrıca, modülatör, demodülatör, detektörolarak ta yararlanılır.

Ani Toplamalı Diyot

Ani toparlanmalı (Step-Recovery) diyotlar varaktör diyotların daha dageliştirilmişlerdir. Varaktör diyotlar ile frekansların iki ve üç katbüyütülmeleri mümkün olabildiği halde, ani toparlanmalı diyotlar ile 4ve daha fazla katları elde edilebilmektedir.

Pin Diyot

P-I-N diyotları P+-I-N+ yapıya sahip diyotlardır. P+ ve N+ bölgelerininkatkı maddesi oranları yüksek ve I bölgesi büyük dirençlidir.

Alçak frekanslarda diyot bir P-N doğrultucu gibi çalışır. Frekansyükseldikçe I bölgesi de etkinliğini gösterir. Yüksek frekanslarda Ibölgesinin doğru yöndeki direnci küçük ters yöndeki direnci isebüyüktür.

Diyodun direnci uygulama yerine göre iki limit arasında sürekli olarak veya kademeli olarak değiştirilebilmektedir.

P-I-N diyotlar değişken dirençli eleman olarak, mikrodalgadevrelerinde, zayıflatıcı, faz kaydırıcı, modülatör, anahtar, limitörgibi çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır.

Büyük Güçlü Diyotlar

2W 'ın üzerindeki diyotlar Büyük Güçlü Diyotlar olarak tanımlanır. Butür diyotlar, büyük değerli DC akıma ihtiyaç duyulan galvano-plasti,ark kaynakları gibi devrelere ait doğrultucularda kullanılmaktadır.

Diyot Nedir? Nasıl Çalışır?

2010-02-19T10:54:00.000+02:00

detaylı bilgi http://www.diyot.net/ de

Diyotlar yarı iletken elektronik devre elemanlarının temel yapı taşıdır. Bütün transistorler, lojik kapılar, entegreler diyotların birleşiminden imal edilmektedir. Diyot genel anlamda bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Kısacası üzerinden sadece tek yönde akım geçişine izin veren elemandır.

Diyotlar imal şekline bağlı olarak nokta temaslı diyotlar ve PN yüzey birleşmeli diyotlar olmak üzere iki ana grupta toplanırlar. İlk olarak nokta temaslı diyot üretimi ile yarı iletken diyotlar ve ardından transistörler elektronik alanında kullanılmaya başlanmış ve bu andan itibaren elektronik alanında çok kısa zamanda çok hızlı gelişmeler yaşanmıştır.

Diyotların Çalışma Mantığı

Teknolojinin gelişmesiyle PN yüzey birleşmeli (jonksiyonlu) diyotlar, ardından aynı teknikle transistörler, entegreler, çipler imal edilerek elektronik alanında akıllara durgunluk verecek derecede çok kısa sürede çok hızlı gelişmelerin meydana geldiği görülmüştür. Nokta temaslı diyotlar; düşük akım düşük sıcaklık ve güçlerde çalıştıklarından yerlerini daha iyi özellikleri olan PN yüzey birleşmeli diyotlara bırakmışlardır. Günümüzde nokta temaslı diyotların kullanım alanları çok sınırlıdır.

Diyot doğru polarize edilirse yani anoduna pozitif(+) katoduna negatif gerilim uygulanırsa iletken olur ve üzerinden, uygulanan gerilim miktarı ve oluşan ısı ile doğru orantılı olarak akım akmaya başlar.

İmal edilen her diyotun yapısına bağlı olarak uygulanabilecek maksimum doğru polarma gerilimi, çalışma sıcaklık bandı ve üzerinden geçebilecek akım miktarı imal edilence hazırlanan kataloglarda belirtilmiştir. Bu değerler kesinlikle aşılmamalıdır.

Diyot Katalog Kavramları

Is(Sızıntı Akımı): Diyot ters polarize edilirse yani anotuna(-) katotuna(+) gerilim uygulanırsa yalıtkan olur ve üzerinden akım geçişine izin vermez.ancak azınlık akım taşıyıcıları nedeniyle değeri çok küçük (µA kadar) ve ihmal edilebilir bir ters yön akımı akar.Bu akıma sızıntı akımı denir.

PIV Voltajı: İmal edilen her diyotun yapısına bağlı olarak uygulanabilecek maksimum ters polarma gerilimi, çalışma sıcaklık bandı imal edilence hazırlanan kataloglarda belirtilmiştir. Bu değerler kesinlikle aşılmamalıdır.

Bu açıklamalardan sonra diyotun tanımını daha açık olarak şu şekilde yapabiliriz: Diyot doğru polarma edildiğinde üzerinden akım geçişine izin veren ters polarma edildiğinde üzerinden akım geçişine izin vermeyen elektronik devre elemanı olarak tanımlayabiliriz.

Diyotun ters polarma geriliminin artırılmasıyla bir değerden sonra iletime geçtiği noktaya diyotun ters yön devrilme noktası adı verilir. Bazı diyotlar (Zener diyot, foto diyot, varikap diyot ) ters yön devrilme noktasında çalıştırılır.

DİYOT ÇEŞİTLERİ

Diyotların kullanıldıkları devrenin özelliklerine göre davranış göstermesi beklenir. Bu nedenle diyotlar yapım tekniğine, yapısındaki malzeme türüne, kullanım alanlarına uygun olarak çeşitli olarak üretilmektedir.

Diyotlar yapım tekniğine bağlı olarak ;

1-Nokta temaslı diyotlar

2-Yüzey birleşmeli diyotlar olmak üzere iki gruba ayrılır.

Diyotlar yapımında kullanılan malzemeye göre

1-Germenyum diyotlar,

2-Silisyum diyotlar olmak üzere iki gruba ayrılır.

Diyotlar kullanım alanlarına göre;

1_Kristal diyotlar,

2_Zener diyotlar,

3_Tunnel diyotlar,

4_ LED diyotlar,

5- Varikap diyotlar,

6_Foto Diyotlar,

7_Gunn diyotlar,

8_İmpatt diyotlar,

9_Schottky diyotlar,

10_PIN diyotlar gibi çok çeşitli şekilde isimlendirilirler.

detaylı bilgi http://www.diyot.net/ de

NEDEN PIC ?

2010-02-11T10:31:00.000+02:00

Kod Verimliliği

PIC, Harvard mimarisi temelli 8 bit' lik bir mikrokontrolcüdür. Bu, bellek ve veri için ayrı yerleşik bus' ların bulunduğu anlamına gelir. Böylelikle akış miktarı veriye ve program belleğine simultane erişim sayesinde arttırılmış olur. Geleneksel mikrokontrolcülerde veri ve programı taşıyan bir tek yerleşik bus bulunur. Bu, PIC' le karşılaştırıldığında işlem hızını en az iki kat yavaşlatır.

Güvenilirlik

Tüm komutlar 12 veya 14 bit'lik bir program bellek sözcüğüne sığar. Yazılımın, programın VERİ kısmına atlamaya ve VERİ'yi komut gibi çalıştırmasına gerek yoktur. Bu 8 bit'lik bus kullanan ve Harvard mimarisi temelli olmayan mikrokontrolcülerde gerçekleşmektedir.

Komut Seti 16C5x ailesinde yazılımı yaratmanız için 33 komut öğrenmeniz yeterlidir. 16Cxx araçları içinse bu sayı 35'tir. PIC tarafından kullanılan komutların hepsi yazmaç (register) temellidir ve 16C5x ailesinde 12 bit 16Cxx ailesindeyse14 bit uzunluğundadır. CALL, GOTO ve bit test eden BTFSS, INCFSZ gibi komutlar dışında, her bir komut, tek bir çevrimde çalışır. Mikrokontorolcünün çalışmasını ve işletmesini sağlayan bilgidir. Başarılı bir uygulama veya ürün isteniyorsa yazılım hatasız ve bug' sız olmalıdır. Yazılım C, Pascal veya Assembler gibi çeşitli dillerde veya ikilik (binary) olarak yazılabilir.

Hız

PIC, osilatör ve yerleşik saat yolu (clock bus) arasına bağlı yerleşik bir (divide by 4) 4' lü bölünme' ye sahiptir. Bu, özellikle 4 MHz'lik kristal kullanıldığında komut sürelerinin hesaplanmasında kolaylık sağlar. Her bir komut döngüsü 1 mS' dir. PIC oldukça hızlı bir mikrodur. Örneğin 5 milyon komutluk bir programın, 20 MHz' lik bir kristalle adımlanması yalnız 1 saniye sürer. Bu süre 386 SX 33 hızının neredeyse 2 katıdır.

Statik İşlem

PIC tamamıyla statik bir mikroişlemcidir. Başka bir deyişle saati durdurduğunuzda, tüm yazmaç içeriği korunur. Pratikte bunu tam olarak gerçekleştirmeniz mümkün değildir. PIC' i uyutma moduna getirdiğinizde, saat durur ve PIC' e uyutma işleminden önce hangi durumda olduğunu size hatırlatacak çeşitli bayraklar kurar. PIC uyuma modunda yalnızca 1 mA'dan küçük bir değere sahip bekleme (standby) akımı çeker.

PIC NEDİR ?

2010-02-11T10:30:00.002+02:00

PIC Serisi mikroislemciler MICROCHIP firmasi tarafindan gelistirilmis ve üretim amaci çok fonksiyonlu logic uygulamalarinin hizli ve ucuz bir Mikroislemci ile yazilim yoluyla karsilanmasidir. PIC’in kelime anlami -PERIPHERAL INTERFACE CONTROLLER- Giris Cikis islemcisidir. Ilk olarak 1994 yilinda 16 bitlik ve 32 bitlik büyük islemcilerin giris ve çikislarindaki yükü azaltmak ve denetlemek amaciyla çok hizli ve ucuz bir çözüme ihtiyaç duyuldugu için gelistirilmistir. Çok genis bir ürün ailesinin ilk üyesi olan PIC16C54 bu ihtiyacin ilk meyvesidir. PIC islemcileri RISC -benzeri islemciler olarak anilir. PIC16C54 12 Bit komut hafiza genisligi olan 8 bitlik CMOS bir islemcidir. 18 bacakli dip kilifta 13 I/O bacagina sahiptir ve 20 Mhz osilator hizina kadar kullanilabilir. 33 adet komut içermektedir. 512 byte program epromu ve 25 byte RAM`i bulunmaktadir. Bu hafiza kapasitesi birçok insani güldürmüstür sanirim ama bir risc islemci olmasi birçok isin bu kapasitede uygulanmasina olanak vermektedir. Örnegin ANTRAK R94 rölesinde kullanilan role kontrol devresi bir adet PIC16C54 içermektedir. Bu devre sayesinde R94 Time Out Timer, DTMF kodlu Kontrol ve kapatma, Konusma sonu zamanlamasi gibi islemler program belleginde 324 byte yer kaplamakta 14 byte RAM kullanilmaktadir. PIC serisi tüm islemciler herhangi bir ek bellek veya giris/çikis elemani gerektirmeden sadece 2 adet kondansatör, 1 adet direnç ve bir kristal ile çalistirilabilmektedir. Tek bacaktan 40 mA akim çekilebilmekte ve entegre toplami olarak 150 mA akim akitma kapasitesine sahiptir. Entegrenin 4 Mhz osilator frekansinda çektigi akim çalisirken 2 mA stand-by durumunda ise 20uA kadardir. PIC 16C54’ün fiyatinin 2.0 US$ civarinda oldugu düsünülürse bu islemcinin avantaji kolayca anlasilir. PIC 16C54 ‘un mensup oldugu islemci ailesi 12Bit core 16C5X olarak anilir. Bu gruba temel grup adi verilir. Bu ailenin üyesi diger islemciler PIC16C57, PIC16C58 ve dünyanin en küçük islemcisi olarak anilan 8 bacakli PIC12C508 ve PIC 12C509’dur. Interrupt kapasitesi ilk islemci ailesi olan 12Bit Core 16C5X ailesinde bulunmamaktadir. Daha sonra üretilen ve Orta sinif olarak taninan 14Bit Core- 16CXX ailesi birçok açidan daha yetenekli bir grup islemcidir. Bu ailenin temel özelligi interrupt kapasitesi ve 14 bitlik komut isleme hafizasidir. Bu özellikler Pic’i gerçek bir islemci olmaya ve karmasik islemlerde kullanilmaya yatkin hale getirmistir. PIC16CXX ailesi en genis ürün yelpazesine sahip ailedir. 16CXX ailesinin en önemli özellikleri seri olarak devre üstünde dahi programlanmasi -ki bu özellik PIC16C5x de epey karmasikti , paralel programlanabiliyordu- interrupt kabul edebilmesi, 33 I/O,AD Converter, USART, I2C, SPI gibi endüstri standardi giris çikislari kabul edecek islemcilere ürün yelpazesinde yer vermesi. PIC 16CXX ailesinin amatör elektronikçiler arasinda en çok taninan ve dünyada üzerinde ençok proje üretilmis, internetin gözdesi olan bireyi PIC16C84 veya yeni adiyla PIC16F84 dur

PIC 16F84 un bu kadar popüler olmasi onun çok iyi bir islemci olmasindan ziyade program belleginin Eeprom - Elektrikle silinip yazilabilen bellek - olmasindan kaynaklanmaktadir. Seri olarak dört adet kabloyla programlanmasi da diger önemli avantajidir. Bugüne kadar amatörce bir islemciyle ugrasmis herkesin en büyük sikintisi eprom veya eprom tabanli islemcileri programladiktan sonra UltraViole isik kaynagi ile silip tekrar programlamaktir. Bu çok zahmetli ve bir amatör için ekipman gerektiren yöntem olmustur. Evde üretilmesi zor olan özel bir programlayici da madalyonun diger yüzüdür. PIC16F84 amatörler tarafindan internette en bol programlayicisi bulunan islemcidir herhalde. Ben su ana kadar 50 den fazla PC ve MAC tabanli evde yapabileceginiz programlayiciya rastladim. Eprom silmek diye birsey zaten söz konusu degil zira eeprom bellegi programlayan programlayici devre 1 saniye içinde ayni bellegi silebilmektedir. Bu özellik size çok hizli ve defalarca deneyerek program gelistirme avantajini getirmektedir ki bu amatör elektronikçi için bulunmaz bir nimettir. Bu denemeleri yaparken islemciyi devrenizden sökmeniz dahi gerekmez. Bu tip programlamaya ISP -In System Programming- denmektedir. Amatör bir elektronikçi PIC16F84 ile Program gelistirmek için asagidaki ekipmana ihtiyaç duyacaktir: PIC16F84 MS-DOS tabanli PC ASCII Editör (Örnegin Dos'un EDIT'I) MPASM Assembler Programlayici/silici Programlayici için yazilim.

Pic devre uygulamalarında dikkat etmemiz gerekenler

2010-02-11T10:27:00.001+02:00

Pic devre uygulamalarında dikkat etmemiz gereken bazı noktalar var, özellikle pic devrelere yeni başlayan arkadaşlar için:

Devreye verilecek gerilimi kontrol etmeliyiz,

Eğer gerilim düşürücü entegre kullanmamışsak (7805 v.b) kesinlikle 5 voltu aşmamalıyız ve gerilimin stabil olmasına özen göstermeliyiz,

Devreye gerilim vermeden önce plaketteki yolları defalarca kontrol etmeliyiz

Lcd bağlantılarını muhakkak datasheetleri kontrol ederek yapmalıyız,

Pic ve lcd ekranlar dikkat edilmediği taktirde çabuk bozulan elemanlardır,

Pic i programlarken sigorta ayarlarını çok dikkatli kontrol etmeliyiz,

Devre hakkında yapılan yorumları iyi okumalıyız,

Bunlara dikkat ettiğimiz sürece yapılan devrelerin çalışmama ihtimali eğer devre tasarımında sorun yoksa hemen hemen imkansız gibidir.

http://www.diyot.net/

Pic e başlamadan öncelikle şunu bilmeniz gerekiyor

2010-02-11T10:25:00.000+02:00

Pic dünyası çok yönlü bir olay. Yalnızca pic’i bilmeniz yetmiyor. Çünki yalnız başına pic bir şey ifade etmiyor. Onunyanında diğer lojik entegreleri, transistörlü devreleri, röleleri, ledleri besleme devrelerini kısaca elektroniği içine alan bütün sistemleri az çok bilmeniz gerekiyor.

Olayı bukadar kapsamlı tutupda şevkinizi de kırmak istemem. İşin bir yerinden tutmak gerekiyor elbette. Ancak şayet digital elektronik bilginiz yok ise yada çok az ise önce onu geliştirmenizde yarar var. Neler öğrenmeniz gerekir onları sıralayayım.

1. Binary sayılar ve matematiğini bu sayıların desimal sisteme çevriliş mantığını

2. Hexadesimal sayılar ve bunların desimal sisteme çeviriliş mantığını.

3. Lojik kapıları ki bunlar çok önemli.Her gün karşınıza çıkacaklardır. Tabiiki yalnızca kapıları değil lojik mantık mekanizmasınıda öğrenmeniz gerekir. Özellikle iki sayının birbirleri ile AND - OR - NOR - NOT - XOR yapılmasını ve sonucun neler olduğunu öğrenmeniz gerekir.

Pic ailesi genelde 5V ile çalışır. Sıkça karşılaşılan sorunlardan biriside 5 volt ile 12 volt yada diğer voltajlardaki elemanların nasıl sürüleceği (çalıştırılacağı) konusudur. Bu nedenle transistörlü sürme devreleri konusunda biraz araştırma yapmanızı öneririm. Pic ailesi çıkışta 20 ma kadar bir akım verebilir be bu akım pek çok elemanı direk çalıştırmaya yetmez. Bu nedenle bu çıkışın kuvvetlendirilmesi gerekir. Transistörlü kuvvetlendirme devreleri burada çok işe yarar.

Diğer bir öğrenmeniz gereken konuda pic ile birlikte çalışacak yardımcı elemanlarıdır. Nedir bunlar , optocoupler - röle - triac - ısı sensörleri gibi elemanlar. Birazda bu konuyu incelerseniz iyi olacaktır. Bu elemanların pic ile birlikte kullanılmalarını bulacağınız örneklerden de kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Bu nedenle bu konuyu biraz geriye atsanız da olabilir.

Bu kadar çalışmayı yaptıktan sonra gelelim pic meselesine. Pic denile alet belirli sayıda komut seti (makine dili komutları) ile çalışan bir programlanabilir entegredir. Temel çalışma dili Makine dili dediğimiz rakamlardan oluşan komut seti ile oluşturulan bir dildir. Ancak rakam karşılıklarının anlaşılması çok zor olduğu için her bir rakama karşılık gelen komutlara harf kodları verilerek Assembly dediğimiz dil oluşturulmuştur.

Bu dil kısıtlı olanakları ile yinede anlaşılması çok kolay olmayan yada iyi programlar yazabilemek için epeyce zaman harcamanız gereken bir dildir.

Tabiiki pic üzerinde çalışan dillerin en hızlısıdır. Aynı amaca yönelik yazılmış programlardan ASM olanı en hızlı çalışandır her zaman. Ancak programlama işine çok kısa zamanda girmenizi sağlayacak ve nisbeten daha kolay öğrenebileceğiniz diğer dillerde mevcut. Bunlardan birisi BASIC dilidir. Ayrıca C dili dediğiğimiz dilde mevcut.

Herkesin merakla öğrenmek istediği konu ise hangisinden başlayayım.

Bu tamamen sizin bilgi ve becerinize bağlı bir olay. Bu konuya karar verirken bazı programların basicde yada diğer diller de yazılmasının mümkün olmadığını hemen belirteyim. Kısaca Basic yada C dilini bilsenizde biraz olsun ASM de bilmenizde yarar var. Çünki diğer dillerin içinde program yazarken programların arasına ASM de yazılmış bölümler de koyabilmeniz mümkün. Özellikle zamanlamaya bağlı işlemlerde diğer diller sınıfta kalırlar. Bu konudaki işlemler yalnızca ASM ile çözümlenir.

Bu dillerde mutlaka zaman konusunda komutlar vardır ama hassas zaman işlemleri yalnızca ASM de yapılabilir. Bu bir eksiklikmidir. Tabiiki hayır. Zaman içinde bilginiz geliştikçe sizde ASM hakkında bilgi edinir ve ufak ufak kullanmaya başlayabilirsiniz. Yada kendinize güveniyorsanız direk ASM den başlayabilirsiniz. Benim edindiğim tecrübelerden gördüğüm kadarı ile ASM en başta anlaşılması ve uygulaması gerçekten zor olan bir dil. Kısa yoldan bu işe başlamak isterseniz Basic yada C delini tercih ediniz.

Programcılıkta öğrenmenin en iyi yollarından birisi bol bol örnek incelemektir. Başka birisi bir işi nasıl yapmış görüp anlarsanız bu bilgi kafanızda daha iyi kalır. Aynı işi tarif ederlerse fazla akılda kalıcı olmaz. Bu nedenle bol bol örnek incelemeye bakın.

Dilleri bu şekilde açıkladıktan sonra gelelim size neler lazım. Bu aşamada tercih ettiğiniz dillere bağlı olarak size neler lazım olacak onları açıklamaya çalışayım.

Diyelimki ASM (Assembly) öğrenmeye karar verdiniz,

- Önce piyasadan bir veya iki kitap alın. Komut setini ve fonksiyonlarını iyice öğrenmeye çalışın.

- Programları yazabilmeniz için bir editör programına ihtiyacınız olacak. Bu işi MPASM denilen bir programla yapabileceğiniz gibi her hangi bir editörlede text formatında yazabilirsiniz programları.

- Sonra bu yazılan ASM formatındaki programın pic in anlayacağı HEX file formatına dönüştürülmesi (derlenmesi) gerekir. Aynı işi MPASM programı yapmaktadır. Programı internette arama yaptırarak bulabilirsiniz.

- Elinizde şimdi HEX formatında bir dosya var. Bu dosyayı artık pic’e aktarmaya sıra geldi. Bunun çin piyasadan 1 adet USB den çalışan bir programlayıcı satın alın. Yada forumlarda şeması verilen K128 veya Brenner programlayıcılardan birini kendiniz yapın.

Her iki programlayıcı için yazılmış arayüz programları vardır. Bu arayüz programları HEX dosyanızı alır ve programlayıcı üzerine taktığınız Pic’e yazar. Sonuç olarak birde ara yüz programını bulmanız gerekiyor. Bunların hepside internette mevcut. Yada programlayıcıyı satın aldığınız zaman size arayüz programınıda vereceklerdir zaten.

Şimdi BASIC de çalışmak isterseniz ne yapmanız gerekecek onu izah edeyim. Bu açıklamalarım Pic Basic Pro (PBP) içindir.

- Bu konuda da yazılmış kitaplar mevcut. Onlardan birini alacaksın. Ayrıca yazılmış dersler var bu konuda internetten arayıp bulacaksın onları. Benim derler var 11 derten oluşuyor bu forumda ararsan bulabilirsin.

- İnternet den Micro Code Studio isimli editör programını yükleyeceksin. Mechanique isimli sitede free olarak vardır.

- Yine internette PBP2.47 yada PBP2.50 sürümleri olan Basic derleyicisini bir yerlerden bulacaksın . Bu derleyiciyi C ana klasörüne kuracaksın.

- MCS yi çalıştırıp view menüsünde bir seçenekde PBP derleyicisinin adresini MCS ye göstereceksin. Sonra artık programlarını yazabilirsin. Yukarıda derle butonuna basınca da programın derlenecek ve aynı yerde HEX dosyası oluşturulacaktır. Hata bulunursa ekran altında sana gerekli açıklamalar verilecektir.

Piyasada birde Prton yada Pic Basic Plus isimli bir basic derleyicisi daha var. Onun kendi editörü ve derleyicisi bulunmaktadır. Bu programı internetten bulursan yükleyip aynı şekilde önce programı yazıp sonra derleme butonuna tıklayarak programlarını Hex formatına çevirebilirsin.

Elde edilen Hex dosyasının Pic’e yazılması işlemi yine aynı. Arayüz programınızı çalıştırıp, hex dosyasını yükleyecek ve sonra yaz butonuna basıp programı pic e yazdıracaksınız.

Son olarak da C dili ile ilgili programlardan biraz bahsedeyim. Bir kaç tane C dili derleyicisi var. Bunlar derleyiciyi yazan firmalara göre değişik isimler almaktadırlar. Hepsinin kendi editörleri ve derleyicileri mevcuttur.

Programcılıkta bazı işlemlerin yaptırılması özel fonksiyonlara bağlanmıştır. Örneğin LCD ekranına bir şey yazdırılması yada bir sıcaklık sensörünün okunması gibi işlemler için uzun program parçacıkları yazılmış ve bunlar derleyici kütüphanesine atılarak başka programlarda da kullanılması sağlanmıştır. C dilini tercih ettiğinizde bu çeşit kütüphanesi bol olan dili tercih etmenizde yarar var. Yoksa epeyce zorluk çekersiniz.

Son olarak programlama işine girdiğinizi var sayarak zaman zaman buradan yada başka forumlardan yardım isteyebileceğinizi belirtmek isterim. Ancak hiç bir zaman bir şeyler karalamadan şunu nasıl yaparım diye sormayın. Kısaca hazır’a konmaya çalışmayın. Kendiniz bir şeyler yapın tıkandığınız yerlerde yardım istyin. Mutlaka beklediğiniz yardımı alacaksınız.

PIC Programlamaya Nasıl Başlamalı?

2010-02-11T10:22:00.000+02:00

Merhaba Arkadaşlar,

Bu yazımızda PIC programlamaya başlamak isteyen arkadaşlara yardımcı olmaya çalışacağız. Öncelikle PIC nedir onla girelim. PIC Microchip firmasının üretimi olan mikrodenetleyicilerinin model ismidir. PIC 16F877, PIC 16F84, PIC 16F628A gibi, bunlar birer entegre ismi. Ancak Mikrochip firmasının PIC mikrodenetleyicileri o kadar yaygın kullanılıyor ki peçete yerine selpak ifadesinin kullanılması gibi PIC denilince akla mikrodenetleyici geliyor. Neden yaygın kullanılıyor derseniz ilk başta fiyat uygunluğu geliyor, kolay bulunması ve internette ilgili dökümanların kolay bulunabilmesi de diğer artı özellikleri. Sadece PIC mikrodenetleyicisi kullanmış biri olarak diğer firmaların ürettiği (mesela motorola) mikrodenetleyiciler hakkında pek bir bilgim yok. PIC le başladı öyle gidiyor, ancak bundan sonra alternatifleri de değerlendirmeye çalışacağım.

PIC le neler yapabiliriz?

Bu soruya tam bir cevap vermek veya PIC le yapılabilecek uygulamalara bir sınır koymak oldukça zor, elektronik tecrübeniz arttıkça verebileceğiniz cevaplar da artacaktır. Ancak basitçe;mikrodenetleyiciler bizim için karar verirler, ne zaman ne yapması gerektiğini program aracılığıyla söylersiniz ve PIC bunu sizin için yapar. Örn: Ne zaman hangi ledleri yakacağını söylerseniz led panelde kayan yazı yapabilirsiniz veya tuş takımından girilen şifre doğru olursa röle yardımıyla şifreli kapı yapabilirsiniz vs.

PIC programlamaya hangi model PIC le başlayalım?

Yeni başlayacak arkadaşlar için en uygun modelin 16F628 veya 16F628A( 16F628A nın resmi için buraya tıklayınız) olduğunu düşünüyorum. Bu model PIC lerde dahili osilatör olduğu için harici osilatör bağlamak durumunda kalmayacaksınız. Bu durmda mikrodenetleyicimizi çalıştırmak için sadece VDD ucuna +5V ve VSS ucunu toprağa bağlamamız yeterli olacaktır.

PIC 16F628 modelinde toplam 18 adet pin bulunur, bunlardan 16 tanesi giriş-çıkış pini olarak kullanılabilir kalan 2 pin ise PIC in çalıştırılmasıyla ilgilidir(Besleme ve toprak pinleri). Bu 16 giriş-çıkış pinimizden 8 tanesi A portuna 8 tanesi de B portuna ait pinlerdir.

(bu arada mikrodenetleyici = mikroişlemci + bellek + giriş-çıkış vs çevresel birimler olduğunu bildireyim)

Fiilen PIC programlamaya başlayabilmeniz için gereken asgari gereçler;

Donanım Olarak;

1) Herhangi bir model PIC Mikrodenetleyicisi

2) PIC Programlama Cihazı (PIC Programlama devresi)

3) Bilgisayar

Yazılım olarak;

4) Derleyici (Seçtiğiniz programlama diline bağlı olarak size bir derleyici(compiler) gerekir)

5) Programlama Cihazıyla irtibatı kuracak olan(çoğunlukla programlama cihazıyla birlikte verilir) yani yazdığınız kodu entegrenize yüklenmesini sağlayan yazılım.

Şimdi internette pek sık duyduğumuz bazı isimleri bu kategorilere koyalım (terimlerden kafası karışan arkadaşlar için),

ICPROG: 5. maddemizle ilgili; yazdığımız kodların PIC e yükleme amaçlı kullanabileceğimiz aracı yazılımlardan bir tanesidir.

PicBasic: 4. maddemizle ilgili, PIC programlama yapabilmek için alternatif programlama dillerinden bir tanesi, bu dille programlamak istiyorsanız PicBasic derleyicisine ihtiyacınız var demektir.

Pic C: Yine 4. maddemizle ilgili, PIC C de pic programlamada kullanılabilecek alternatif dillerden birisidir.

Yukarıda saydığımız 5 şarta sahip olduğunuzda PIC programlamak için yapmanız gerekenler sırasıyla şöyle olacaktır.

1) Bilgisayarımızı açar, PIC C Derleyicimizi çalıştırırız. Yapmak istediğimiz uygulamaya ve mikrodenetleyicimize göre kodumuzu yazarız.

2) Kodu derleyip, hex dosyası oluşturduktan sonra hex dosyasını PIC e yükleyecek olan ve yukarıda da aracı yazılım olarak bahsettiğimiz yazılımı çalıştırırız.

3) Mikrodenetleyicimizi PIC Programlama cihazına yerleştirdiysek yazdığımız kodun hex uzantılı dosyasını bu yazılım aracılığıyla PIC imize yükleyebiliriz ve artık PIC i programlama cihazından söküp devremizde kullanabiliriz.

Ancak tüm bunları sağlamak ve hatasız uygulamalar geliştirmek yeni başlayan arkadaşlar için epeyce zor olacaktır. Bu yüzden en uygun başlama yönteminin simülasyon programlarıyla olduğunu düşünüyorum. Simülasyon programı kullandığımız durumda yukarıdaki listenin donanım bölümündeki 1)”Herhangi bir model PIC Mikrodenetleyicisi”

2)”PIC Programlama Cihazı” maddelerinden kurtuluyoruz ve daha da önemlisi yanlış bağlantılarla yanabilecek donanım veya çalışmayı önleyebilecek donanım hatalarından kurtuluyoruz.

Yazılım çevresinde elektronik simülasyonu yapan bir çok program var ancak PIC simülasyonu yapabilen pek yok. PIC simülasyonu yapan ve benim de kullandığım PROTEUS adında gayet güzel bir simülasyon programı var. (PIC simülasyonunu mümkün kılan programların özelliği yazdığınız kodları bu programlar sayesinde bilgisayar ortamında PIC e yükleme ve çalıştırma imkanı vermesidir. )

Bu işlemleri fiilen yapmak istediğimizde 1. PIC i programlamak için bir takım işlemler 2. çalıştırmak için birtakım işlemler yapmak durumundasınız, ancak simülasyon programları sayesinde programlamak için PIC inize sağ tıklayıp derleme sonucu oluşan hex dosyasını kaynak olarak göstermek, çalıştırmak için de simülasyon programınızın çalıştır düğmesine basmak yeterli olacaktır.

PIC programlamak için gereken asgari gereçlerin yeni bir listesini yapmamız gerekirse;

1) Yazacağınız kodları derleyip, hex dosyasına çevirecek derleyici. (Seçeceğiniz dile göre değişir, PIC C Dili, PIC Basic dilleri için derleyiciler internette mevcut)

2) Proteus Simülasyon Programı

olacaktır.

Bu şekilde PIC programlama dünyasına hızlı giriş yapabilirsiniz, bu işlemlere illa da fiilen başlamak istiyorsanız bir kaç denemeden sonra yine simülasyon ortamına döneceksiniz çünkü yazdığınız kodları gerçek bir PIC de denemeniz için gereken işlemler sürekli yapıldığında çok can sıkıcı olur, genelde kodumuzdan emin olduğumuzda son işlem olarak gerçek PIC e yükleme yaparız, ha bir aksilik olursa en fazla bir kaç defa değiştirip yükleriz. Kod geliştirme işlemini simülasyon üzerinden ilerletiyoruz son aşamada gerçek bir PIC e yüklüyoruz (hazır olduğunu düşündüğümüzde), bu her seviyeden PIC programcısı için böyledir.

http://www.diyot.net/

Pic Nasıl Programlanır

2010-02-11T09:31:00.000+02:00

Günümüzde mikrokontrollerin (mcu) hafıza, özellik ve port sayılarının artmasıyla çoğu uygulamada mikroişlemcili bir kart tasarlamaktansa tek başına bir mcu işimizi görmekte.

Uygun fiyatı, her yerde bulunulabilirliği ve pek çok uygulama notu bulunmasından dolayı bunların en çok tercih edilenlerinden biri Microchip firmasının üretip adına PIC (Peripheral Interface Controller) dediği mcu dur.

Burada size PIC programlamak için gerekli programları ve bu programların ne amaçla kullanıldığından bahsedeceğim.

Öncelikle program yazımından devre çalıştırılana kadar yapılacak adımları açıklayım. Bunu 2 temel adımda gruplandırabiliriz

1- Programı yazmak ve derleyerek *.hex dosyasını oluşturmak,

2- Oluşan bu *.hex dosyasını PIC in içine yüklemek.

1-Programı Yazmak ve Derlemek

Burada 3 farklı derleyici (compiler) ve bunların text editörleri hakkında bilgi vereceğim.

a – PIC Assembly

Microchip firması kod yazmanız, derlemeniz ve simülasyon yapabilmeniz için MPLAB® Integrated Development Environment adında bir programı ücretsiz olarak sunuyor. Bu programın içinde Assembly derleyicisi bulunmaktadır.

b – PIC Basic Pro

Melabs firmasının hazırlamış olduğu derleyici
Kod yazmak için ise herhangi bir text editorunde yazarak dos komutları ile derletebileceğiniz gibi,
Mecanique firmasının hazırlamış olduğu MicroCode Studio Plus programı.
Bu program ile kod yazıp derleyebilmeniz dışında devreniz çalışırken debug işlemi yapmanızda mümkün.

c – CCS PIC C

CCS firmasının hazırlamış olduğu program

2-*.hex dosyasını PIC in içine yüklemek

Bu iş için bir yazılım ve bir donanım aracı seçmemiz gerekiyor. Burada şu an kullandığım IC-Prog ve Propic2 programlarından bahsedeceğim

a – Yazılım kısmı

Bu iş için piyasada bir çok program mevcuttur, bunlardan en iyilerinden biride IC-Prog. tur.
IC-Prog programının son sürümünü temin etmeniz mümkün. Programın kullanımı oldukça basittir. winXP ve win2000 desteği vardır. PIC dışında bir çok entegreyi de bu program vasıtası ile bilgi yazabilirsiniz.

b – Programlayıcı kısmı

Piyasada bu iş için hazır yapılmış programlayıcılar satılmaktadır.

Ayrıntılı bilgi

http://www.diyot.net/

http://diyot.forumup.web.tr/forum-23-diyot.html